1.دوران نوزادی و کودکی (۰ تا ۶ سالگی)
- پوسیدگی زودهنگام دندان (پوسیدگی شیری) اولین مشکل شایع دندانی که ممکن است در سنین بسیار پایین رخ دهد، پوسیدگی دندانهای شیری است. این پوسیدگی بهویژه زمانی رخ میدهد که کودک بهطور مداوم شیرینیها و نوشیدنیهای شیرین مصرف میکند یا بهداشت دهانی ضعیفی دارد.
- التهاب لثه: رویش دندانهای شیری ممکن است باعث التهاب و حساسیت لثه شود.
2.دوران مدرسه (۶ تا ۱۲ سالگی)
- پوسیدگی دندانهای دائمی: با رویش دندانهای دائمی، احتمال پوسیدگی دندانهای جدید نیز وجود دارد. کودکان در این سن ممکن است توجه کافی به بهداشت دهان نداشته باشند، که میتواند منجر به پوسیدگی و آسیب به دندانهای تازه روییده شود.
- روییدن نادرست دندانها: در این سن، مشکلاتی مثل رویش نادرست یا کج دندانها میتواند ظاهر شود که ممکن است نیاز به ارتودنسی داشته باشد.
۳. دوران نوجوانی (۱۲ تا ۱۸ سالگی)
- مشکلات لثه: التهاب لثه در این سنین میتواند رایج باشد. این مشکل معمولاً به دلیل عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و تجمع پلاک باکتریایی روی دندانها و لثهها است.
- دندانهای عقل: در انتهای این دوره، رویش دندانهای عقل ممکن است شروع شود و مشکلاتی مانند درد، فشردگی دندانها یا نیاز به جراحی برای کشیدن این دندانها ایجاد شود.
۴. بزرگسالی (۱۸ سال به بالا)
- پریودنتیت (بیماریهای لثه) از دوران بزرگسالی به بعد، مشکلات لثهای که در نوجوانی شروع شدهاند، میتوانند به مشکلات جدیتری مانند پریودنتیت تبدیل شوند. این بیماری باعث از دست دادن استخوان پشتیبان دندانها میشود و ممکن است به از دست رفتن دندانها منجر شود.
- پوسیدگی مجدد: در صورتی که مراقبتهای لازم رعایت نشود، پوسیدگی دندانهای دائمی ادامه پیدا میکند.
- خشکی دهان: با افزایش سن، به خصوص در دوران میانسالی و پیری، تولید بزاق کاهش مییابد که میتواند باعث خشکی دهان و افزایش خطر پوسیدگی دندان و عفونتهای دهانی شود.کلینیک دندانپزشکی امین شیراز که تمامی خدمات ایمپلنت دندان در شیراز و جراحی لثه و غیره را انجام میدهد میتوانید برای داشتن دندان سالم با عمر بیشتر با این کلینیک مشاوره داشته باشید
عمر دندان و شروع مشکلات مربوط به دهان و دندان
عمر دندان و شروع مشکلات دندان و دهان به عوامل مختلفی از جمله مراقبتهای بهداشتی، رژیم غذایی، و ژنتیک بستگی دارد. با این حال، میتوان به طور کلی این فرآیندها را بر اساس مراحل زندگی تقسیمبندی کرد:
دندانهای شیری (دندانهای اولیه)
- سن رویش: اولین دندانهای شیری معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماهگی رویش پیدا میکنند.
- کامل شدن: تا سن ۳ سالگی، تمام دندانهای شیری (۲۰ عدد) روییده و دهان کودک را پر میکنند.
- مشکلات دندان شیری: مشکلاتی مثل پوسیدگی دندان از همان دوران کودکی ممکن است آغاز شود، به خصوص اگر بهداشت دهان و دندان رعایت نشود. مصرف زیاد شیرینی و نوشیدنیهای شیرین هم میتواند منجر به پوسیدگی زودهنگام شود.
دندانهای دائمی
- سن رویش: دندانهای دائمی از حدود ۶ سالگی شروع به رویش میکنند و تا حدود ۱۲ سالگی جایگزین دندانهای شیری میشوند. دندان عقل (دندان سوم آسیاب) نیز ممکن است بین سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر شود.
- مراقبت از دندانهای دائمی: با رویش دندانهای دائمی، مراقبتهای جدیتر برای جلوگیری از مشکلاتی مثل پوسیدگی و بیماریهای لثه ضروری میشود.
مشکلات رایج دندان و دهان
- پوسیدگی دندان: این مشکل از دوران کودکی تا بزرگسالی ممکن است اتفاق بیفتد و نتیجه ضعف در مراقبت از بهداشت دهان، مصرف قند بالا، و عدم مراجعه منظم به دندانپزشک است.
- بیماریهای لثه: این بیماریها معمولاً از میانسالی (۳۰ سال به بعد) شایعتر میشوند، اما میتوانند زودتر هم شروع شوند. این مشکلات معمولاً با عدم رعایت بهداشت مناسب دهان و تجمع پلاکهای میکروبی مرتبط هستند.
- دندان عقل: مشکلات مربوط به دندان عقل ممکن است در دهه سوم زندگی به وجود بیاید. گاهی اوقات نیاز به جراحی برای بیرون آوردن این دندانها به دلیل رشد نادرست یا فشاری که روی دندانهای مجاور میآورند، احساس میشود.
به طور کلی، حفظ بهداشت دهان و دندان از سنین پایین نقش کلیدی در جلوگیری از مشکلات دندانی در آینده دارد.
آیا مسواک زدن ارزشش را دارد و بر روی سلامت دهان و دندان موثر است؟
مسواک زدن به طور منظم تأثیر بسیار مهمی بر سلامت دهان و دندان دارد و به عنوان یکی از اصلیترین اقدامات بهداشتی برای پیشگیری از مشکلات دندانی و لثه شناخته میشود. اهمیت مسواک زدن به چندین دلیل برجسته است:
۱. پیشگیری از پوسیدگی دندان
مسواک زدن با خمیر دندان حاوی فلوراید کمک میکند تا پلاکهای باکتریایی که عامل اصلی پوسیدگی دندان هستند، از بین بروند. پلاکها یک لایه چسبناک از باکتریها هستند که پس از غذا خوردن روی دندانها تشکیل میشوند. اگر این پلاکها پاک نشوند، به مرور زمان به اسید تبدیل میشوند و مینای دندان را تخریب کرده و باعث پوسیدگی میشوند.
۲. جلوگیری از بیماریهای لثه
پلاکهای باکتریایی علاوه بر پوسیدگی دندان، میتوانند باعث التهاب و عفونت لثه (ژنژیویت) شوند. در صورت عدم درمان، این بیماری ممکن است به بیماریهای جدیتر لثه مثل پریودنتیت تبدیل شود که منجر به تحلیل استخوانهای اطراف دندان و در نهایت از دست دادن دندانها میشود. مسواک زدن روزانه میتواند از تجمع پلاک و پیشرفت این بیماریها جلوگیری کند.
۳. حفظ بهداشت دهان و جلوگیری از بوی بد دهان
مسواک زدن باعث حذف ذرات غذا و باکتریها میشود که ممکن است منجر به بوی بد دهان شوند. به همین دلیل مسواک زدن حداقل دو بار در روز به کاهش بوی بد دهان کمک میکند و احساس تازگی را در دهان ایجاد میکند.
۴. محافظت از مینای دندان
فلوراید موجود در خمیر دندانهای استاندارد، مینای دندان را تقویت میکند و به بازسازی آن کمک میکند. مسواک زدن منظم با خمیر دندان فلوراید دار به بازسازی مینای دندان و کاهش خطر پوسیدگی کمک میکند.
۵. کاهش هزینههای درمانی
با رعایت بهداشت دهان و دندان از طریق مسواک زدن منظم، میتوان از نیاز به درمانهای پیچیده و پرهزینه مثل پر کردن دندان، عصبکشی یا کشیدن دندان پیشگیری کرد.
۶. جلوگیری از تجمع پلاک و جرم دندانی
اگر پلاک با مسواک زدن منظم از روی دندانها برداشته نشود، میتواند سفت شده و تبدیل به جرم دندانی شود که تنها با جرمگیری حرفهای توسط دندانپزشک قابل حذف است. مسواک زدن منظم مانع تشکیل جرم میشود.
چقدر مسواک زدن کافی است؟
- تعداد دفعات: توصیه میشود حداقل دو بار در روز، صبح و شب، مسواک بزنید.
- مدت زمان: هر بار مسواک زدن باید حدود ۲ دقیقه طول بکشد.
- مسواک نرم: استفاده از مسواک با موهای نرم کمک میکند تا به لثهها آسیب نرسد و بتوان بهطور مؤثر پلاکها را از بین برد.
بنابراین، مسواک زدن یک عادت ضروری است که تأثیر عمیقی در حفظ سلامت دندانها و لثهها دارد و از بسیاری از مشکلات دهانی جلوگیری میکند.
دکتر فاطمه حیدری
چالوس -ساختمان پزشکان صدف-طبقه سوم